Słupski Budżet Obywatelski nie będzie rewolucją pisaną od nowa. I być może właśnie to jest dziś najważniejszą wiadomością. Po konsultacjach społecznych, rozmowach z mieszkańcami, uwagach zgłaszanych przez społeczników oraz dyskusjach z radnymi udało się wypracować rozwiązanie, które — choć nadal niepozbawione wad — zachowuje najważniejsze założenie SBO: lokalne projekty tworzone dla mieszkańców i przez mieszkańców.
To ważne, ponieważ wcześniejsza propozycja zmian budziła sporo obaw. Pytania dotyczyły przede wszystkim tego, czy mieszkańcy nadal będą mieli realny wpływ na swoje najbliższe otoczenie — osiedlowe chodniki, zieleń, place zabaw, małą infrastrukturę czy lokalne inicjatywy społeczne, które często nie mają szans przebić się w cieniu dużych, centralnych inwestycji.
Właśnie wokół tych lokalnych projektów koncentrowała się największa część dyskusji.
Dla wielu mieszkańców to one są prawdziwym sercem Budżetu Obywatelskiego.
Bo SBO nie sprowadza się wyłącznie do dużych, efektownych inwestycji. Jego siłą są również mniejsze działania, które realnie zmieniają codzienność konkretnych ulic,
osiedli i wspólnot. Czasem są to projekty niewielkie w skali całego miasta, ale ogromnie ważne dla ludzi żyjących kilka przecznic dalej.
Dlatego istotne jest, że po konsultacjach w projekcie uchwały pozostaje kategoria lokalnych projektów infrastrukturalnych „Przyjazne osiedle”. To właśnie ona daje mieszkańcom możliwość wpływania na przestrzeń najbliżej domu — tam, gdzie zmiany często są najbardziej odczuwalne i najbardziej potrzebne.
Ważnym elementem nowego projektu jest także pozostawienie Zespołu uczestniczącego
w procesie oceny i kwalifikacji projektów. W poprzednich propozycjach jego rola budziła obawy mieszkańców i społeczników. Ostatecznie jednak Zespół pozostaje częścią procedury i nadal ma uczestniczyć w procesie kwalifikowania zadań do poszczególnych kategorii.
Nowa uchwała porządkuje również kwestie projektów szkolnych. Powstaje osobna kategoria „Aktywne szkoły”, obejmująca zarówno projekty infrastrukturalne, jak i społeczne realizowane na terenach szkół lub skierowane do dzieci i młodzieży szkolnej. Dzięki temu projekty szkolne nie będą konkurowały bezpośrednio z projektami lokalnymi
i ogólnomiejskimi, co było jedną z istotnych uwag pojawiających się podczas konsultacji.
Zmienia się także sposób głosowania. Mieszkańcy będą mogli wybrać siedem projektów — jedno zadanie ogólnomiejskie, jedno lokalne, trzy społeczne oraz dwa zadania dedykowane szkołom.
W projekcie pojawia się również zapis dotyczący terenów przyłączonych do Słupska.
W przypadku przyłączenia terenów gmin ościennych prezydent będzie mógł utworzyć osobną podkategorię przeznaczoną wyłącznie dla tych obszarów. To ważne między innymi dla Bolesławic, które po zmianie granic utraciły możliwość korzystania z budżetu sołeckiego.
Projekt uchwały opublikowany został w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w Słupsku: Projekt uchwały SBO po konsultacjach
Duże znaczenie miały jednak nie tylko same zapisy uchwały, ale również sposób prowadzenia rozmowy o zmianach. Konsultacje społeczne pokazały, że mieszkańcy Słupska chcą uczestniczyć w dyskusji o swoim mieście i potrafią robić to merytorycznie.
Nie ograniczali się wyłącznie do krytyki, ale zgłaszali konkretne uwagi, proponowali rozwiązania i bronili tego, co ich zdaniem stanowi fundament Budżetu Obywatelskiego.
Ważną rolę odegrało również Centrum Inicjatyw Obywatelskich, które organizując obywatelską kawiarenkę poświęconą SBO, stworzyło przestrzeń do spokojnej rozmowy pomiędzy mieszkańcami, społecznikami i przedstawicielami urzędu. W czasach, gdy wiele debat publicznych sprowadza się do krótkich komentarzy i sporów w mediach społecznościowych, takie spotkania mają szczególną wartość. Pozwalają nie tylko mówić, ale przede wszystkim słuchać.
Warto również podkreślić, że po stronie urzędu pojawiła się gotowość do rozmowy
i wysłuchania zgłaszanych uwag. Jak podkreślała Beata Macedońska, Dyrektor Wydziału Współpracy i Promocji Urzędu Miejskiego w Słupsku, najważniejsze było to, że udało się nam „siebie nawzajem usłyszeć” i wspólnie wypracować zasady dalszego funkcjonowania SBO. Przypominała również, że uchwała nr VII/96/19 Rady Miejskiej w Słupsku
z dnia 24 kwietnia 2019 roku była już wcześniej zmieniana, a obecne propozycje
są kolejnym etapem dostosowywania mechanizmu Budżetu Obywatelskiego do zmieniających się potrzeb mieszkańców i samego miasta.
Słupski Budżet Obywatelski nadal nie będzie rozwiązaniem pozbawionym wad. Zapewne także w kolejnych latach pojawią się dyskusje dotyczące części zapisów czy granic decyzyjności urzędu. Ale po tych konsultacjach udało się zachować coś bardzo ważnego — przekonanie, że mieszkańcy nadal mają realny wpływ na swoje najbliższe otoczenie.
I być może właśnie to jest dziś największą wartością całej tej dyskusji.
